Author: User

රත්තරන් ද? රත්තරන් වගේ ද? ධර්මය ද? ධර්මය වගේ ද?

සම්බුද්ධ පරිනිර්වාණයෙන් වසර 2500ට අධික කාලයක් ගෙවී ඇති මෙකල ටිකෙන් ටික පිරිසිදු ධර්ම-විනය අතුරුදන් වන කාලයයි. මිහිඳු මහරහතන්වහන්සේ විසින් බුද්ධ වර්ෂ 236දී ලක්දිවට රැගෙන එන ලද්දේ සංගායනාවට ලක්වූ සුපිරිසිදු ථෙරවාදී සද්ධර්මයයි. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශ්‍රී මුඛයෙන්ම දේශනා කරන ලද ඒ පිරිසිදු ධර්මය කාලයත් සමඟ විවිධ  මතවාද මුසුවෙමින් දූෂණය වන්නට පටන් ගත් අතර ධර්ම වැනි වූ ‘සද්ධර්ම ප්‍රතිරූපක’ බිහිවීමෙන් සැදැහැවත් මහජනයා මුලාවට ලක් වෙමින් ටිකෙන් ටික පිරිසිදු සද්ධර්මය අතුරුදහන්වීම ඇරඹී ඇත. මෙය භාග්‍යවතුන්වහන්සේ බුදුඇසින් දැක අනාගතයේ ‘සද්ධර්ම ප්‍රතිරූපක’ බිහිවීමෙන් සද්ධර්මය අතුරුදහන් වන බව මහාකාශ්‍යප මහරහතන්වහන්සේ ඇසූ පැනයකට පිළිතුරු ලෙස සංයුක්ත නිකායේ කස්සප සංයුක්තයේ සද්ධර්ම ප්‍රතිරූපක සූත්‍රයේදී වදාළ සේක. භාග්‍යවතුන්වහන්සේ සැවැත්නුවර වැඩ...

Read More

“කොණ්ඩඤ්ඤ බුදුන්ගෙන් විවරණ ලැබූ විජිතාවී නම් සක්විති රජු” – සූවිසි විවරණය 02

අවිදු තිමිර පට දුරුකරන්නට ලොවට පෑයු ලහිරු මඬල වැනි මහාකාරුණික දීපංකර බුදුරජානන් වහන්සේ පිරිනිවී කල්ප අසංඛ්‍යයයක් ගිය තැන එතෙක් ලොව පැවති අවිද්‍යා අන්ධකාරය නිසා වැසී තිබුණු නිවන් දොර විවර කරන්නට කොණ්ඩඤ්ඤ නම් දසබලධාරී සර්‍වඥයන් වහන්සේ මේ මගුල් සක්වලෙහි පහළ වූ සේක. රම්මවතී නුවර සුනන්ද නම් රජු නිසා සුජාතා නම් මව් දේවියගේ කුසෙහි ඉපිද වැඩිවියට පැමිණ ගිහිගෙය අතහැර සාල කල්‍යාණ නම් බෝධියට පිටදී අභිසම්බෝධියට පත්වූ එම බුදුරාජාණන් වහන්සේ අසූඅට රියනින් යුතු ශ්‍රී බුද්ධ ශරීරයෙන් සවනක් බුදුරැස් විහිදුවමින් දම්සක් දේශනා කොට “භද්‍රය, සුභද්‍රය” යන අගසව් දෙනම පෙරටු කොටගෙන “අනුරුද්ධ” නම් උපස්ථායක තෙරුන් වහන්සේගෙන් උපස්ථාන ලබමින් “තිස්සා, උපතිස්සා” යන අග්‍ර ශ්‍රාවිකාවන්ද ඇතිව දෙවි...

Read More

“ස්වාක්ඛාතො” – ත්‍රිපිටක ධර්මය නිවැරදිව තෙරුම් ගනුයේ කෙසේද?

හැඳින්වීම සර්වඥ තථාගත සම්මා සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ පන්සාලිස් වසරක් මුළුල්ලේ ලෝක සත්වයාගේ නිර්වාණ විමුක්තිය උදෙසා ධර්ම දේශනා කරමින් ලොවට දායාද කළ අති උත්තම දායාදය පරියත්ති, ප්‍රතිපත්ති, ප්‍රතිවේධ සංඛ්‍යාත බුද්ධශාසනයයි. එහිලා ත්‍රිපිටක බුද්ධවචනය පරියත්ති ශාසනය ලෙස හැදින්වේ. ශීල-සමාධි-විපස්සනාවෝ, තෙලෙස් ධුතාංග, තුදුස් කඳුවත් යනාදිය ප්‍රතිපත්ති ශාසනය වන අතර සතර මගඵල නිවන ප්‍රතිවේධ ශාසනයයි. මෙහිලා සම්බුදු සසුනේ චිර පැවැත්ම සඳහා පර්යාප්තියම මූලික වන බව පැරණි ඇදුරෝ පැවසූහ. ‘පඤ්ඤවා භික්ඛු පරියත්තිං සුත්වා ද්වෙපි පූරෙති. තස්මා පරියත්තියා ඨිතාය සාසනං ඨිතං හොති’ යනුවෙන් ‘යම් කලෙක නැණවත් භික්ෂුවක් වෙයිද හෙතෙමේ පරියත්තිය උගෙන ප්‍රතිපත්ති-ප්‍රතිවේධයන් ද සාක්ෂාත් කරගන්නා බව’ පැවසේ. එබැවින් පර්යාප්තිය හෙවත් ත්‍රිපිටක බුද්ධ වචනය නිසි පරිදි උගෙන,...

Read More

අනත්ත ද? අනත්ථ ද? අනාත්මය යනු මිථ්‍යාදෘෂ්ටියක් ද?

සංස්කාර ‍ලෝකයෙහි තණ්හා දෘෂ්ටි වශයෙන් බැසගත් සත්වයෝ සංස්කාරයන්ගේ යථා ස්වභාවය වටහා ගත නොහී තෙර නොපෙනෙන සසරෙහි සතර අපාදුක් විඳිමින් අනේක සෝක පරිදේව දුක්ඛ දෝමනස්සයන්ගෙන් පෙළෙමින් සැරිසරන්නාහ. ස්කන්ධ සංඛ්‍යාත ලෝකයේ අනිත්‍ය දුක්ඛභාවය දක්නා වූ අන් තොටුවෝද ඉන් මිදෙනු රිසිව නොයෙක් මාර්ග දක්වන්නාහ. නමුදු ඒ කිසිවක් පරම නිෂ්ඨාව වූ නිර්වාණය නොවීය. පුරන ලද පාරමීදම් ඇති මහා බෝධිසත්ත්වයෝ ම මාරවිජය කොට උතුම් ලොව්තුරා බුද්ධත්වයට පැමිණ එකී පරම නිර්වාණයත් නිර්වාණගාමී ප්‍රතිපදාවත් දේශනා කොට ලෝ සතුන් නිවන් පුර හැරලන්නාහ. ඒ නිර්වාණගාමී ආර්ය අෂ්ඨාංගික මාර්ග ප්‍රතිපදාවෙහි ප්‍රඥා ස්කන්ධය පූරණය කරමින් වඩන්නාවූ විපස්සනා භාවනාවේදී සංස්කාර ධර්මයන්ගේ යථා ස්වභාවය අවබෝධ වන්නේය. සියලු සංස්කාරයන්ගේ පොදු ලක්ෂණත්‍රය වන්නේ “අනිච්ච...

Read More

“දස්සනේන පහාතබ්බා” – භාවනා කිරීමෙන් සෝවාන් විය හැකි ද?

මෙය වර්තමානයේදී බෞද්ධයන් අතර නිතර කතාබහට ලක්වන මාතෘකාවකි. සෝවාන් වනුයේ බණ  ඇසීමෙනි, භාවනා කිරීමෙන් නොවේ යැයි එක් මතයකි. සෝවාන් වීමට බණ ඇසීමට අමතරව භාවනා කළ යුතු යැයි තවත් මතයකි. මෙම මත දරන පාර්ශව දෙක නොයෙක් විට දී තමාගේ මතය නිවැරදි යැයි සනාථ කිරීම්ට උත්සාහ දරති.  බණ අසා හෝ භාවනා කර සෝවාන් වූ පුද්ගලයන් පිළිබඳව ධර්මයේ සඳහන් වන උදාහරණ මොනවාද? මෙබඳු මතවාදයක් ඇති වූයේ කවර හේතු නිසාද? සෝවාන් වනුයේ භාවනා කිරීමෙන් ද බණ ඇසීමෙන් ද යන ප්‍රශ්නයට ධර්මානුකූල පිළිතුරක් සැපයීමට මෙම ලිපියෙන් අපේක්ෂා කෙරේ. අනන්ත සංසාරයේ කල්ප කෝටි ගණනක් ඒ මේ අත සැරිසරමින් දුක් විඳි පෘථග්ජන පුද්ගලයා පළමුවරට චතුරාර්ය සත්‍යය...

Read More
  • 1
  • 2